Wat is EMDR?
Eye Movement Desensitization and Reprocessing is een kortdurende behandelmethode om nare ervaringen te verwerken. Letterlijk vertaald betekent het: ‘door oogbeweging opnieuw beleven van de ingrijpende gebeurtenis(sen), deze verwerken en emotionele reacties ontladen.’ Door EMDR blijkt het mogelijk om een ‘bevroren’ reactie op een traumatische ervaring te laten verdwijnen zonder uitgebreide gesprekken en in relatief korte tijd. Bij de behandeling van PTSS staat EMDR in de categorie van therapieën met de hoogste effectiviteit.

Hoe gaat EMDR in z’n werk?
De therapeut zal u vragen om terug te denken aan de gebeurtenis, inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens. De bedoeling is eerst om meer informatie over de traumatische beleving te verzamelen. Daarna wordt het verwerkingsproces opgestart. De therapeut zal u vragen om de gebeurtenis opnieuw voor de geest te halen. Maar nu wordt dit gecombineerd met een afleidende stimulus: handbewegingen van de therapeut, klikgeluiden die d.m.v. een koptelefoon afwisselend links en rechts worden aangeboden of tikjes op handen of knieën. Na elke stimulusset  wordt u gevraagd u te concentreren op de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt. De EMDR procedure brengt doorgaans een stroom van gedachten en beelden op gang, maar soms ook gevoelens en lichamelijke sensaties.
Het is verstandig om direct na een EMDR sessie rustig aan te doen. U kunt zich wat vermoeid voelen en de eerste dagen erna extra emotioneel zijn.  Opmerkelijke klachten of veranderingen behoren in de volgende sessie besproken te worden.

Wat is het effect van EMDR?
De aangeboden stimulatiesets zullen er langzamerhand toe leiden dat de herinnering haar kracht en emotionele lading verliest. Het wordt dus steeds gemakkelijker om aan de oorspronkelijke gebeurtenis terug te denken. Vaak veranderen ook de herinneringsbeelden zelf en worden ze bijvoorbeeld waziger of kleiner. Ook kunnen er spontaan nieuwe gedachten of inzichten ontstaan die een andere, minder bedreigende betekenis aan de gebeurtenis geven. Deze effecten dragen ertoe bij dat de schokkende ervaring steeds meer een plek krijgt in uw levensgeschiedenis.

Wat is het werkingsmechanisme van EMDR?
Hoe EMDR precies werkt is nog onduidelijk. Een mogelijke verklaring voor de effecten van EMDR is dat de procedure leidt tot een versnelde informatieverwerking. Een andere veronderstelling is dat de behandeling een herschikking in de verschillende geheugennetwerken stimuleert, waardoor de herinnering losgekoppeld wordt van de oorspronkelijke hevige emoties.

Voor wie is EMDR geschikt?
Bepaalde gebeurtenissen kunnen diep ingrijpen in het leven van mensen. Vaak verwerken zij deze ervaringen op eigen kracht. Maar het is ook mogelijk dat zich psychische klachten gaan ontwikkelen. Vaak gaat het om zich opdringende herinneringen aan de schokkende gebeurtenis, waaronder angstwekkende beelden (flashbacks) en nachtmerries. Andere klachten die vaak voorkomen zijn schrik- en vermijdingsreacties. Als er aan bepaalde criteria wordt voldaan spreekt men van een post-traumatische stress-stoornis (PTSS).
De ervaringen met de toepassing van EMDR hebben in de afgelopen jaren laten zien dat het mogelijk is ook andere psychische aandoeningen te behandelen met deze methode. Te denken valt aan klachten die gepaard gaan met  vermijdingsgedrag, somberheid en/of gevoelens van angst, schaamte, verdriet, schuld of boosheid. Uitgangspunt is telkens dat deze klachten zijn ontstaan als gevolg van één of meer beschadigende ervaringen. Daarmee worden gebeurtenissen bedoeld die dusdanige sporen hebben nagelaten in het geheugen van de persoon, dat hij of zij  er nu nog steeds last van heeft.